Blokady nerwów
Blokada nerwów polega na iniekcji leków znieczulających wokół nerwów które unerwiają tył, bok i przód głowy.
Zakończenia tych nerwów odbierają, a nerwy przewodzą bodźce ze skóry głowy i karku do pnia mózgu, do miejsca w którym, według najnowszych badań neurobiologów znajduje się „generator migreny” lub inaczej „rozrusznik migreny”. To takie miejsce w mózgu, ośrodek, który jest bardzo aktywny na początku i w czasie napadu migreny, tzn. występują w nim bardzo intensywne wyładowania elektryczne w czasie migreny. Poprzez wyłączanie dopływu bodźców z nerwów na głowie działamy bezpośrednio na ten ośrodek hamując jego aktywność.
To zjawisko można porównać do żarzącego się węgielka. Kiedy będziemy na niego dmuchać to zapłonie ogniem. Tak samo dopływające z podrażnionych nerwów impulsy (dmuchanie) do „generatora migreny” (węgielek) spowodują, że zapłonie i zapoczątkuje kaskadę migreny. Blokowanie dopływu bodźców z nerwów można porównać do akcji gaśniczej, kiedy strażak lejąc wodę na pożar odcina dopływ powietrza.
Pomimo, że działanie znieczulające blokady mija już po około 8 godzinach, to efekt przeciwbólowy „wygaszenia generatora migreny” może utrzymywać się przez dni, a nawet tygodnie.
Blokady nerwów na głowie zalicza się do blokad nerwów obwodowych. Poszczególne rodzaje blokad biorą swoją nazwę od nazwy nerwu który blokujemy. Z tyłu głowy mamy trzy nerwy potyliczne – najczęściej blokowany jest nerw potyliczny większy, następnie mniejszy i trzeci.
Bok głowy i przód unerwiony jest przez nerw trójdzielny. Każda z gałęzi ma swoją nazwę: oczna, szczękowa i żuchwowa, ale mówimy ogólnie o blokadach nerwu trójdzielnego.
Z reguły kiedy wykonuję blokady koncentruję się na blokadzie nerwu potylicznego większego, zwłaszcza gdy ból dotyczy tyłu głowy i karku, ale również kiedy ból umiejscawia się za okiem i u nasady nosa między oczami.
Jeżeli ból dotyczy całej głowy, wtedy robię blokady nerwów potylicznych większych (GON ang. Greater Occipital Nerve) po obu stronach głowy i jednocześnie blokady gałęzi nerwu trójdzielnego na skroniach i czole.
- Dla Pacjentów z częstymi napadami, trudnymi do przerwania, gdzie wydaję się, ze nic nie działa, bo żadne z powszechnie stosowanych leków nie dają ulgi..
Przykładem skutecznego zastosowania blokady jest pacjentka, studentka, którą migrena zaatakowała w dniu egzaminu. Przed egzaminem zgłosiła się na blokadę. W czasie egzaminu skóra głowy była zdrętwiałą, ale zdała - bo ani ból ani leki nie zaburzały myślenia ani koncentracji.
- Dla szukających alternatywy dla leków - metody walki z bólem głowy która nie obciąża żołądka, wątroby ani nerek, czyli dla pacjentów nie mogących stosować powszechnych leków przeciwbólowych ani tryptanów z uwagi na choroby układu krążenia lub udar mózgu.
- Kiedy rozpoczynamy leczenie zapobiegawcze mające na celu zmniejszyć ilość napadów powodujących niesprawność i opornych na leki przerywające atak – innymi słowy dajemy ulgę na czas kiedy leczenie zacznie działać.
- dla pacjentów z bólem głowy spowodowanym nadużywaniem leków, w celu ułatwienia odstawienia leków.
- u kobiet w ciąży z uporczywą migreną, dlatego, że leki które wstrzykujemy wokół nerwów w większości tam zostają, nie wywierając wpływu na rozwijające się dziecko. W ciąży można zaplanować regularne wykonywanie blokad co kilka tygodni, aby zapobiegać napadom.
„Ośrodek bólu” znajduje się w pniu mózgu – głęboko w tylnej części mózgu. Pień mózgu to część pomiędzy mózgiem a rdzeniem kręgowym. Odbiera bodźce przewodzone przez nerwy zaopatrujące szyję, ramiona, tył i przód głowy. Tam znajduje znajduje się „generator/rozrusznik migreny”, który staramy się wyłączyć. Z tym „generatorem bólu” połączone są gałęzie nerwów które rozchodzą się na skórę głowy. Oddziaływując na nie z tyłu głowy, na bokach i z przodu głowy wysyłamy bodźce do tego głównego jądra zwanego jądrem nerwu trójdzielnego. To jądro koordynuje czucie z twarzy, tyłu głowy i szyi, a więc również odczuwanie bólu we wszystkich tych obszarach sprowadza się do tego jądra. Jeżeli podamy leki znieczulające wokół wszystkich tych nerwów obwodowych, wyłączamy pobudzenia docierające do jądra nerwu trójdzielnego, a to można powiedzieć w uproszczeniu resetuje je i może zająć od kilku dni kilku do tygodni aby znowu pojawiły się wyładowania „generatora migreny”.
W czasie napadu migreny jądro nerwu trójdzielnego jest bardzo aktywne i występują w nim intensywne pobudzenia i wyładowania.
Blokady wykonuję najczęściej kiedy Pacjentka lub Pacjent trafia do mnie z silnym bólem głowy. Do przerwania napadu bólu głowy blokada jest skuteczniejsza niż leki podawane doustnie czy dożylnie i zwykle daje niemal natychmiastową ulgę, bo już w ciągu kilku minut. Jak tylko lek znieczulający zacznie działać, nerwy przestają wysyłać salwy pobudzeń, skóra na głowie robi się drętwa. Uczucie drętwienia jest podobne do tego które towarzyszy znieczuleniu u dentysty.
Blokada polega na wstrzyknięciu leków znieczulających wokół nerwów które unerwiają tył, bok i przód głowy.
Do blokad nerwów na głowie wykorzystujemy najcieńsze dostępne igły o średnicy 0,4 mm – czyli mające mniej niż ½ milimetra grubości. Same zastrzyki mogą być przez niektórych pacjentów odczuwane jako nieprzyjemne przez kilkanaście sekund - do czasu aż lek zacznie działać. Zdecydowanie czuć wkłucie igły i wstrzykiwany płyn, który rozpiera tkanki.
Czy to bezpieczne?
Blokada wykonywana przez przygotowanego i doświadczonego lekarza jest bezpiecznym zabiegiem, szczególnie wykonywana pod kontrolą USG. Zabieg wykonuje lekarz neurolog z doświadczeniem w stosowaniu blokad nerwów na głowie.
Sam zabieg zabiera zwykle od kilku do kilkunastu minut.
Ile zastrzyków?
Z tyłu głowy, pod kontrolą USG wykonujemy od 1 do 3 wkłuć po każdej stronie. Pacjent czuje wstrzykiwany lek – pojawia się wtedy uczucie jak pociąganie za włosy i trwa zwykle ok. 10 sekund, do czasu, aż lek zacznie działać.
Jakie leki?
Skład środka znieczulenia miejscowego może się różnić w poszczególnych ośrodkach. W Centrum Leczenia Bólu zazwyczaj stosujemy połączenie Diprophosu, lidokainy i bupiwakainy. Każdy nerw potyliczny większy ostrzykujemy tą mieszaniną w objętości 2-3 ml pod kontrolą USG.
Klasterowy ból głowy - ból głowy samobójców.
TVN 36,6 - ból głowy i migrena
Co na ból w ciąży?